Tìm hiểu chi tiết về Corindon ( Ruby, Saphia) - Phần 1

Tìm hiểu chi tiết về Corindon ( Ruby, Saphia) – Phần 1

Khái quát chung

Từ corndum phát sinh từ tiếng Hy Lạp Kerand hoặc Kuruvinda, sau này tiếng gọi corindon được người Ấn Độ miêu tả thành hai thể loại, tùy theo sao màu sắc của nó: Ruby có nghĩa là màu đỏ và saphia có nghĩa là màu lam.
Mãi đến năm 1800 người ta mới biết rằng Ruby và Saphia cùng thuộc về một nhóm. Tên saphia theo Hy Lạp có nghĩa là màu xanh lam.

Ngày nay chúng ta cũng quan niệm rằng loại có đủ màu đỏ được gọi là ruby và màu lam gọi là saphia, còn những loại màu pha trộn khác gọi chung là corindon hoặc saphia kèm theo tính từ chỉ màu sắc. ví dụ saphia lục, xa-phia vàng.

Thành phần hóa học và cấu trúc tinh thể

Thành phần hóa học

Thành phần hóa học của conrindon là alumin Al2O3. Khi nó tinh khiết là saphia không màu, kết quả màu sắc của Ruby là do lượng rất nhỏ của oxit Crom và màu xanh của sapiha là do một lượng nhỏ của nguyên tố sắt và Titan. Kết quả phân tích của Chenvix năm 1802 về Ruby và Saphia, lần đầu tiên thiết lập một cách chính xác thành phần hóa học như sau :

Thành phần hóa học của conrindon là alumin Al2O3
Thành phần hóa học của conrindon là alumin Al2O3

Năm 1986 Heilmann và Henn đã phân tích thành phần hóa học của corindon  bằng phương pháp hiện đại cho kết quả thay đổi như sau: phần lớn các mẫu có hàm lượng Al2O3 lớn hơn 99,4% ,SiO2 từ 0,03 đến 0,06%, Na2O từ vết 0,01, K2O – mét 0,02, MgO từ biết 0,05%, CaO từ viết 0,02 .

Thành phần hóa học của coridon  ở các vùng khác nhau thì hàm lượng các nguyên tố tạo màu có khác nhau một chút.

Cấu trúc tinh thể

Corindon nằm trong nhóm hematit, cấu trúc của nhóm khoáng vật này dựa trên hình 6 lập phương khép kín của nguyên tử oxy với các cation trong khối 8 mặt giữa chúng.Trên cơ sở hình chiếu của cấu trúc corindon chỉ ra rằng có 2/3 khoảng trống của tám mặt là được lấp bởi cation Al3+. Liên kết hóa trị tĩnh điện hoặc lực lượng liên kết của mối liên kết Al3+. Bởi vì ion Al3+ được bao quanh bởi 6 ion oxy, hóa trị tĩnh điện của mỗi sáu liên kết nguyên tử Al-O trong phân tử bằng ½. Mỗi ion oxy được chia sẻ giữa 4 khối tám mặt, nghĩa là 4 liên kết nguyên tử trong phân tử điện hóa trị bằng ½ lượng tỏa ra từ một vị trí oxy. Trong mặt cơ sở (0001) điều này cho phép chỉ 2 cặp Al-O liên kết từ mỗi oxy, mà chỉ ra bởi hai khối tám mặt chung nhau một oxy ở goc.

Mỗi khối tám mặt chung 1 mặt giữa 2 lớp kề cặn theo chiều thẳng đứng của các chồng khối tám mặt (sắp xếp chồng lên nhau). Crom tham gia vào mạng của corindon dưới dạng 1 ion hóa trị 3 thay thế đòng hình ion Al3+.

Đặc tính tinh thể học của corindon: Conrindon kết tinh trong biến thể ba phương của tinh hệ 6 phương, thuộc lớp 32/m với các yếu tố đối xứng sau:

  • Một trục đối xứng bậc ba, mà cũng tượng trưng cho 1 trục bậc 3 đảo.
  • Ba trục đối xứng vương góc với trục bậc 2 và cắt nhau dọc theo trục có thứ tự cao.
  • Một tâm đối xứng.
Conrindon kết tinh trong biến thể ba phương của tinh hệ 6 phương
Conrindon kết tinh trong biến thể ba phương của tinh hệ 6 phương

Corindon là một khoáng vật của nhôm: Al2O3, kết tinh ở hệ lục phương, có hình dạng thường gặp là lăng trụ, hình tấm 6 mặt, hai tháp 6 phương…. Corindon có các biến thể sau:

  • a Al2O3 tam phương là một biến thể vững chắc nhất trong tự nhiên, thành tạo trong khoảng nhiệt độ 500-1500 độ C
  • B Al2O3 lục phương vững bền ở nhiệt độ cao, sự chuyển a Al2O3 thành B Al2O3 thực hiện ở nhiệt độ 1500-1800 độ C.
  • a lập phương có kiến trúc tinh thể của spinen.

Các tính chất vật lý và quang học

Tính chất vật lý

Cát khai: ruby, saphia không có cát khai, nhưng có thể tách theo 1 số hướng nhất định.

Vết vỡ:vỏ sò.

Độ cứng: ruby, saphia có độ cứng tương đối là 9, chỉ đứng sau kim cương. Độ cứng của ruby, saphia cũng biến đổi theo hướng khác nhau.

Màu vết vạch:trắng

Tỷ trọng: Ruby: 3.95 – 4.05, thường là 4,00

Saphia: 3.95 – 4.03,thường là 3.99.

Tính chất quang học

– Độ trong suốt: từ trong suốt đến đục

– Ánh: Mặt vỡ thường có ánh thủy tinh, mặt mài bóng thường có ánh từ thủy tinh đến gần ánh lửa.

Tính đa sắc của Corindon (Ryby, Saphia)
Tính đa sắc của Corindon (Ryby, Saphia)

– Tính đa sắc: Ruby: mạnh, đỏ phớt tía/đỏ da cam

Saphia: mạnh , lam phớt tím / lam phớt lục

Saphia vàng: yếu đến rõ, vang/ vàng nhạt.

Saphia lục: mạnh, lục/ vàng lục

Saphia tím: mạnh, tím/dacam

– Chiết suất:1,766-1,774

– Lưỡng chiết suất: 0,008

– Độ tán sắc: 0,018

– Phổ hấp thụ: Ruby:6942,6928,6680,6592,6100,5000,4765,4750,4685.

Saphia lam: màu lam của Sri Lanka: 4701,4600,4550,4500,3790.

Saphia vàng: 4710,4600,4500,nhưng yếu hơn.

Saphia lục: 4710,4600,4500, nhưng hơi  mạnh hơn.

Saphia tím: có thể có cả phổ của ruby và saphia.

– Lọc chelsea: Ruby:đỏ mạnh

Saphia lục: màu lục

Saphia lam: hơi đen

Saphia tím và lam tím: có thể hơi đỏ.

– Tính phát quang: Ruby:mạnh, đỏ phớt tím. Saphia: không có sự phát huỳnh quang đặc trưng cho mọi loại saphia, nó phụ thuộc vào màu sắc và xuất xứ của viên đá.

– Các hiệu ứng quang học: Hiện tượng ánh sao là đặc trưng nhất, hiện tượng mắt mèo thì ít gặp hơn, ngoài ra còn gặp hiệu ứng đổi màu, màu viên đá thay đổi từ lam đến tía hoặc hiếm hơn từ lục đến nâu phớt đỏ.

Đặc điểm bao thể

Trong Ruby có sự có mặt phổ biến các bao thể ở dạng khác nhau. Điều đó giúp phân biệt giữa ruby tự nhiên và ruby nhân tạo.

Ruby có sự có mặt phổ biến các bao thể ở dạng khác nhau
Ruby có sự có mặt phổ biến các bao thể ở dạng khác nhau

Nếu viên đá chứa bao thể rutin hình kim que với số lượng khá lớn thì viên đã có ánh bên trong mềm mại, nếu ta cắt theo kiểu cacbonhon thì có thể được viên ruby có hiện tượng mắt mèo hoặc hình sao.

Giống như các loại đá khác ruby cũng có nhiều loại bao thể như: lỏng, khí, bao thể rắn và hỗn hợp:rutin,granat, biotit,…..

Công ty cổ phần Trang sức và Đá quý Việt nam là một trong những công ty hàng đầu cả nước về thiết kế, chế tác về đá quý và trang sức. Nếu có mong muốn tư vấn thiết kế sản phẩm trang sức, đá quý mang tính “cá nhân hóa và gắn liền với câu chuyện của bản thân”,  Quý khách vui lòng đăng ký trực tiếp trên website để được phục vụ tốt nhất.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY. Ngoài ra, nếu Quý khách cần hỗ trợ luôn, vui lòng nhắn tin tại TẠI ĐÂY (24/24).

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *