Những đặc trưng chất lượng chủ yếu của Ruby và Saphia

Những đặc trưng chất lượng chủ yếu của Ruby và Saphia

Bản chất và nguyên nhân tạo mẫu của Ruby và Saphia

Cảm nhận mẫu của một vật thể là do sự hấp thu có chọn lọc của nó đối với ánh sáng nhìn thấy, nghĩa là hấp thụ chỉ đối với một số bước sóng nhất định trong khi lại cho các bước sóng khác truyền qua. Máu của vật thể sẽ là mẫu của những bước sóng không bị hấp thụ và đập vào mắt chúng ta.

Ở trạng thái tinh khiết các tinh thể Al,0, hoàn toàn không mang máu, nhưng khi lẫn các tạp chất khác nhau chúng có thể có máu khác nhau: nếu có C thì sẽ cho mầu đỏ hoặc hồng, lẫn Fe và Ti sẽ cho mầu lam (blue). Chúng cũng có thể có các mầu khác như vàng, lục, tím v.v..

Bản chất và nguyên nhân tạo mẫu của Ruby, Saphia
Bản chất và nguyên nhân tạo mẫu của Ruby, Saphia

Mầu sắc của hầu hết các loại corindon đều là do sự có mặt của các nguyên tố thuộc nhóm “chuyển tiếp”. Các nguyên tố mang máu này nằm ở phần giữa của bằng hệ thống tuần hoàn, có thể có mặt trong corindon ở các trạng thái hoá trị khác nhau và trong các cấu hình khác nhau, là các ion đơn hoặc kép của cùng một nguyên tử, hoặc kết hợp với các ion thuộc các nguyên tử khác, thường ở trang thái nhiều hoá trị, và khi có sự pha trộn các hoá trị sẽ tạo ra nhiều mầu sắc khác nhau.

Trong số các nguyên tố chuyển tiếp này thì đáng chú ý nhất là crom, sắt, than, vanadi, mangan và đồng v.. Màu sắc của corindon được gây ra theo một hoặc tập hợp của các cơ chế sau đây:

Các ion kim loại đơn lẻ phân tán – Màu đỏ, hồng của Ruby và Saphia

Mẩu của ruby là do sự có mặt của Crº dưới dang tap chất Cr,O, khi Cr” thay thế đồng hình Alº trong hợp chất ôxit nhôm AIO, Khoảng 0,1% C trong corindon sẽ tạo ra máu đỏ của ruby. Khi hàm lượng Cr” giảm xuống thì tương ứng màu đỏ của ruby cũng giảm theo. Khoảng 0,04% Cr” sẽ tạo ra màu hồng đậm, trong khi 0,03% C thì tạo ra mẩu hồng nhạt.

Nguyên nhân gáy mầu của ruby và saphia hồng là do quá trình hấp thụ ánh sáng của ion kim loại phản tán Cr. (cùng với sự chuyển dịch của các điện tử trong phạm vi đám mây điện tử của ion Cr). Khi ánh sáng trắng chiếu vào ruby, các điện tử sẽ nhảy lên các mức năng lượng cao hơn, kèm theo đó là sự hấp thụ ánh sáng màu lục- vàng và màu tím, còn ánh sáng máu lam và mầu đỏ sẽ được truyền qua làm cho viên ruby có mầu đỏ phớt tím.

Các ion kim loại đơn lẻ phân tán - Màu đỏ, hồng của Ruby và Saphia
Các ion kim loại đơn lẻ phân tán – Màu đỏ, hồng của Ruby và Saphia

Các ion kim loại kép – mấu lam của Saphia

Trong khi máu sắc của ruby và saphia hồng chỉ do một ion phân tán Cr” gây ra thì máu lam của saphia lại dược tạo thành theo một cơ chế hoàn toàn khác: cơ chế chuyển dịch điện tích giữa hoá trị (intervalence charge transfer-IVCT) giữa cặp ion kim loại kép Fe2+ và T4+.

Cả Fe và Ti đếu thay thế AI trong cấu trúc của tinh thể corindon. Sắt thì có thể có mặt ở 2 trang thái hoá trị là Fe2+ và Fe3+. Trong khi titan chỉ tổn tại ở hoá trị Ti3+.

Ngoài màu đỏ, hồng và lam, corindon còn có thể có rất nhiều sắc thái mẩu khác nữa như vàng, tím, lục, da cam vv.. Các kết quả nghiên cứu của nhiều tác giả khác đã chỉ ra rằng nguyên nhân và cơ chế tạo mẫu của corindon là rất khác nhau, trên thực tế corindon tự nhiên ít khi có một mẩu tinh khiết nào đó, mà thường là pha trộn của nhiều sắc thái mẩu (bảng 22.1). Như có thể thấy từ bảng 22.1, chỉ cần sự có mặt của 3 nguyên tố tạo mầu là Cr, Fe, Ti theo các tỉ lệ khác nhau là corindon có thể có rất nhiều mầu khác nhau: đỏ, hồng, lam tím, tím sáng, tím sám, đỏ tía v.v..

Độ tinh khiết của Ruby và Saphia

Độ tinh khiết được hiểu là độ chứa các bao thể và các khuyết tật bên trong và bên ngoài của viên đá.

Độ tinh khiết cũng là một chỉ tiêu chất lượng quan trọng của ruby, saphia (sau mầu sắc) và trong những trường hợp nhất định, việc xử lý nhiệt có thể làm tăng đáng kể độ tinh khiết của ruby, saphia. Vì vậy, để có thể xử lý có hiệu quả ruby, saphia, một trong các yêu cầu quan trọng là xác định dược chính xác các loại bao thể, các kiểu khuyết tật có trong corindon.

Trong ruby và saphia đã xác định được các bao thể và khuyết tật sau đây: các đám sợi rutin, bơmit, hematit, là nguyên nhân chủ yếu gây ra hiện tượng màng mây, màng sữa, màng cháo trong ruby, saphia; các đám cam sắt, các bao thể lỏng, các khe nứt, vết vỡ. Các bao thể rắn thường gặp trong corindon là: apatit, canxit, corindon, graphit, mica, spinen, zircon, rutin, pirotin v.v..

Độ tinh khiết của Ruby và Saphia
Độ tinh khiết của Ruby và Saphia

Tất cả các bao thể trên cần được xác định trước khi xử lý nhiệt vì chúng sẽ ảnh hưởng đáng kể đến kết quả xử lý sau này. Có những loại bao thể bị hoà tan trong quá trong quá trình xử lý và làm cho độ tinh khiết của corindon tăng lên (như rutin thứ sinh v…), có loại bị phân huỷ, bị nổ trong quá trình xử lý (tuỳ thuộc vào nhiệt độ xử lý), trong khi tác bao thể khác có thể không thay đổi gì hoặc thay đổi rất ít.

Công ty cổ phần Trang sức và Đá quý Việt nam là một trong những công ty hàng đầu cả nước về thiết kế, chế tác về đá quý và trang sức. Nếu có mong muốn tư vấn thiết kế sản phẩm trang sức, đá quý mang tính “cá nhân hóa và gắn liền với câu chuyện của bản thân”,  Quý khách vui lòng đăng ký trực tiếp trên website để được phục vụ tốt nhất.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY. Ngoài ra, nếu Quý khách cần hỗ trợ luôn, vui lòng nhắn tin tại TẠI ĐÂY (24/24).

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *