Đá Quý xử lý và phương pháp nhận biết

Đá Quý xử lý và phương pháp nhận biết

Giới thiệu chung

Việt Nam hiện nay được biết dến như một trong các quốc gia có tiềm năng đá quý (ruby, saphia, spinel, tourmaline, topaz vv.) rất lớn. Các mỏ ruby, saphia dã được tìm thấy và khai thác ở nhiều nơi trong nước nhit Lục Yên. Quý Chân, Tân Hương, Thức Lu, Phan Thiết, Di Linh, Đak Nông về. Tuy nhiên trong xố nguyên liệu khai thác đưc ở các mỏ thì số có thể chế tác để sit dụng ngay chiếm tất ít (tỷ 1ệ khoảng 1/1000 viên).

Trong số có thể sử dụng ngay nky thì loại có chất luợng tốt lại chiếm hong đáng kế, chủ yêu là loại có chất lượng thấp. Để táng được giá trị của các sản im khai thác, tận thu triệt để tài nguyên, đã từ làu trên thế giới người ta fim mọi cách để nâng cấp chất lương đá quý bằng nhiều phương pháp khác nhau (như xử lý nhiệt, chicu xa tấy hoặc nhuộm màu v.v.)

Việt Nam hiện nay được biết dến như một trong các quốc gia có tiềm năng đá quý
Việt Nam hiện nay được biết dến như một trong các quốc gia có tiềm năng đá quý

Trong số các phương pháp trên thì phươmg phấp xử lý nhiệt là phương pháp dược áp dụng nhiều nhất cho ruby, saphia, vi nó có thể trong những trường hợp nhất dịnh, nhung can dược đáng kế chất lượng của ruby, saphia, đồng thời và đây cũng là tu việt lớn nhất của phương pháp này, vẫn giữ được về cơ bản trang thái tự nhiên của đá quý.

Tổng quan về các quá trình xử lý nâng cấp chất lượng đá quý

Các chỉ tiêu chất lượng của đá quý

Đã quý với tên gọi như trên được sử dụng chủ yếu vào mục đích trang sức, trang trí và mỹ nghệ, tức là làm đep cho con người. Theo sự thừa nhận của người tiêu dùng. một loại đã (đá, khoáng vật hoặc tập hợp khoáng vat) chỉ đạt được giá trị làm đá quý khi thoả mãn 8 yêu cấu sau:

– Đẹp (về màu sắc, độ trong suốt, ánh v.v.)

– Bến (cứng, dai, bến vững hoá học) Hiểm (đá quý cầng hiểm càng có giá)

– Thị hiểu (theo thị hiểu của người tiêu dùng) Hoàn hảo (it khuyết tất, ran nứt)

– Chất lượng chế tác

– Gọn nhẹ

– Kích thước

Ngoại trừ các yếu tố hoàn toàn mang tính chủ quan của người tiêu dùng như thị hiếu, độ hiểm v,v.. thì tất cả các loại đá quý sau khi đã chế tác thành ngọc đều được đặc trưng bởi 4 chỉ tiêu chất lượng sau đây: mầu sắc, độ tỉnh khiết, chất lượng chế tác và trọng lượng (thường được gọi là 4 C theo tiếng Anh – Four C colour, clarity, cut & carat weight). Máu sắc càng đẹp, độ tinh khiết (trong suốt) càng cao, chất lượng chế tác càng tốt và trọng lượng càng lớn thì chất lượng (giá trị) của viên đá càng cao.

Trong các chỉ tiêu chất lượng trên thì chỉ có 2 chỉ tiêu là có thể cải tạo năng cấpdược là mầu sắc và độ tỉnh khiết

Các phương pháp xử lý nâng cấp chất lượng đá quý

Phương pháp xử lý nhiệt

Bản chất của phương pháp này là tác dụng nhiệt độ cao và môi trường lên đá quý, làm thay đổi tính chất của các nguyên tố tạo mẫu trong đá, dẫn đến sự thay đổi về màu sắc và độ tinh khiết của viên đá. Ngày nay, phương pháp xử lý nhiệt được hầu hết các nước sử dụng để năng cấp chất lượng đá quỹ, dặc biệt là ruby, saphia vì nhing lý do sau đây:

+ Phương pháp xử lý nhiệt chỉ làm diều mà tự nhiên đã làm (mô phỏng các quá trình tự nhiên), chỉ tác động lên những gì đã có sẵn trong viên đá.

+ Nếu viên đá nằm trong lòng đất lâu hơn nữa, nó cũng sẽ có những thay đổi như ta đã làm trong quá trình xử lý nhiệt.

+ Màu sắc tạo nên sau xử lý nhiệt là ốn dịnh và không thay đổi theo thời gian.

+ Phương pháp xử lý nhiệt là một phương pháp xử lý truyền thống, dã dược áp dụng hàng thế kỷ nay.

Đá quý trước và sau khi nung nhiệt
Đá quý trước và sau khi nung nhiệt

+ Trong quá trình xử lý nhiệt không có chất gì được thêm vào viên đá cũng vì vậy không có gì là độc hại cho người tiêu dùng.

Phương pháp nung nhiệt hiện nay được con người sử dụng để xử lý các loại đá quý chủ yếu sau đây:

– Đổi màu ruby, saphia

– Đổi mẫu kim cương chiếu xạ

– Ngà voi trở thành màu đen

– Thạch anh tím có thể thành không màu, vàng, nâu, lục hoặc mầu sữa; Topaz vàng, nâu hoặc lợ có thể thành không màu;

– Tuamalin lam hoac lam luc có thể thành lục, tuamalin đỏ ->> nhạt màu hơn. – Zircon không màu -> màu lơ, nâu -> phớt đỏ.

Phương pháp chiếu xạ

Bản chất của phương pháp chiếu xạ ruby và saphia là cho chúng chịu tác dung của các bức xạ điện từ khác nhau: cực tím sóng ngắn (235,7 nm, 5 eV), tia X (10.000 eV) và tia y (1.000.000 eV), trong đó tia y là được sử dụng nhiều nhất. Dưới tác dung của các bức xạ này có thể hình thành các tâm mầu và dẫn tới sự thay đổi về máu s trong đá quý.

Trong phương pháp này, các bức xạ diện từ sẽ làm bứt một điện tử trong một cấp điện tử khỏi vị trí của nó từ một nguyên tử, một ion, một phân tử thích hợp nào đó trong cấu trúc của một số loại saphia nhất định, tạo nên một “tâm lỗ trống”. Sau đó điện tử này sẽ bị một nguyên tử, một ion, một phần tử tương tư bắt lấy để hình thành một “tâm điện tử”. Nếu cả 2 tâm này ban đầu đểu là trung hoà về mặt điện tích thì sự chuyển dịch điện tử này sẽ tạo nên điện tích (+) cho tâm lỗ trống và diện tích (-) cho tâm điện từ, để lại một điện tử không cặp đôi trong mỗi tâm. Một hoặc cả hai điện tử không cập đôi này bây giờ có thể bị kích thích bởi ánh sáng nhìn thấy, tạo nên mầu của viên đá. Như vậy, khi chiếu xạ đá quý ta có thể có mot trong hai hoặc cả hai loại tâm mầu.

Mầu tạo ra theo phương pháp này trong một số loại đá quý, như màu lam trong topaz v.v. là khá ổn định, trong khi đối với corindon, mẩu thường không ổn định, bị phai theo thời gian và dưới tác dụng của nhiệt độ.

Phương pháp chiếu xạ được dùng để xử lý nhiều loại đá quý như: topaz, benn, thạch anh, corindon, kim cương, ngọc trai v.v…

Phương pháp chiếu xạ được dùng để xử lý nhiều loại đá quý
Phương pháp chiếu xạ được dùng để xử lý nhiều loại đá quý

Phương pháp tẩy hoặc nhuộm màu

Bản chất của phương pháp này là tẩy bớt các mấu không mong muốn trong quý sau đó nhuộm chúng bằng các chất nhuộm mầu khác nhau.

Phương pháp nhuộm đơn giản hiện nay là ngâm đá quý trong các dung dịch nhuộm, sau đó phơi hoặc sấy khô. Trên thi trường còn xuất hiện loại ruby, saphia đưa nhuộm bằng kỹ thuật khá cao cấp: ngâm trong dung dịch nhuộm và đặt trong buồn chân không. Khi đó các chất nhuộm không chỉ bám trên mặt mẩu mà còn thấm sâu vào các khe nút, các vết vỡ.

Phương pháp tẩy mầu rất cao cấp hiện nay được sử dụng để xử lý ngọc jat (jadeit), dược gọi là phương pháp tấy máu và ép polime (bleached and impregnated jade).

Phương pháp nhộm mầu không tạo ra các mầu tự nhiên của đá quý và rất không ổn định, dễ bị phát hiện, và ngày nay được sử dụng rất hạn chế.

Các phương pháp xử lý khác

Phương pháp hàn các khe nứt, các vết nứt bằng các vật liệu khác
Phương pháp hàn các khe nứt, các vết nứt bằng các vật liệu khác

Ngoài các phương pháp xử lý trên đây, đối với đá quý, người ta còn có thể sử dụng các kỹ thuật khác để xử lý nâng cấp chất lượng như:

– Phương pháp hàn các khe nứt, các vết nứt bằng các vật liệu khác, thường là thuỷ tỉnh.

– Xử lý nhiệt kết hợp với việc khuyếch tán các chất khác nhau vào viên đá.

Công ty cổ phần Trang sức và Đá quý Việt nam là một trong những công ty hàng đầu cả nước về thiết kế, chế tác về đá quý và trang sức. Nếu có mong muốn tư vấn thiết kế sản phẩm trang sức, đá quý mang tính “cá nhân hóa và gắn liền với câu chuyện của bản thân”,  Quý khách vui lòng đăng ký trực tiếp trên website để được phục vụ tốt nhất.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY. Ngoài ra, nếu Quý khách cần hỗ trợ luôn, vui lòng nhắn tin tại TẠI ĐÂY (24/24).

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *